Waar heb ik als zelfstandige recht op?

Als zelfstandige ben je, net als een werknemer, via de sociale zekerheid verzekerd voor arbeidsongeschiktheid. Dat wil zeggen dat als je niet kunt werken door ziekte of een ongeval, jij ook kunt rekenen op een uitkering van de mutualiteit. Maar daar stopt dan ook elke gelijkenis. De uitkeringen voor zelfstandigen verschillen namelijk grondig van die van werknemers, en zijn heel wat minder.

Waar heb ik als zelfstandige recht op?

Zelfstandigen krijgen een vaste uitkering afhankelijk van hun gezinssituatie

Werk je als zelfstandige? Dan ben je cru gesteld financieel nog slechter af dan een werknemer als je op de ziekenkas valt. Er is niet zoiets als een arbeidsongevallenverzekering voor zelfstandigen, dus of je nu uitvalt door een 'arbeidsongeval' of door een andere oorzaak, dat maakt geen verschil voor je inkomen. De uitkering die je krijgt houdt geen rekening met je inkomen en kent geen boven – of ondergrens. De sociale zekerheid voorziet simpelweg forfaitaire bedragen per dag. Die variëren in functie van de familiale situatie: ze zijn het hoogst als je personen ten laste hebt (+/- 1.580 euro bruto per maand), lager wanneer je alleenstaand bent (+/-1.270 euro), en nog lager als je gezin 2 inkomens heeft (+/- 970 euro).

Minder dan 8 dagen arbeidsongeschikt? Dan krijg je niks

De bedragen liggen niet alleen heel wat lager dan bij een gemiddelde werknemer, je krijgt ze niet als je 'niet lang genoeg' arbeidsongeschikt bent:

  • Je bent langer dan zeven dagen arbeidsongeschikt
    Je krijgt een vaste uitkering per dag vanaf de dag die je dokter op het getuigschrift van arbeidsongeschiktheid vermeldt. De dagen voorafgaand aan die datumt worden niet vergoed. 
  • Je bent minder dan acht dagen arbeidsongeschikt
    Je ontvangt geen uitkering. Dit is de zogenaamde carensperiode.

Tot 1 juli 2019 moest een zelfstandige sowieso 2 weken wachten op een uitkering, ongeacht hoe lang hij arbeidsongeschikt was. Het zal dan ook niet verbazen dat 40 % tot 65 % van de zelfstandigen doorwerkt bij ziekte (cijfers verschenen in de pers). Of de nieuwe regeling daar verandering in zal brengen valt nog af te wachten. Het is een hele verbetering, maar met de carensperiode en de lage uitkeringen blijft het inkomensverlies voor de zelfstandige zeer groot.

Verzeker je inkomensverlies

Ondanks je arbeidsongeschiktheid doorwerken lijkt misschien de enige oplossing om een financiële aderlating te voorkomen. Maar daar kun je je tegen verzekeren. Hiervoor bestaan verschillende formules. Zowel een aparte waarborg 'Gewaarborgd Inkomen', als een aanvullende dekking bij een levensverzekering kan een oplossing bieden. Je kunt zo'n waarborg zowel persoonlijk financieren, als via de vennootschap (voor bedrijfsleiders). Op die manier kan je 80 % van jouw reële inkomen verzekeren, naast de beperkte bedragen die de sociale zekerheid voorziet. Zo kun je gerust zijn dat je bovenop je gezondheidsproblemen alvast van financiële zorgen gespaard blijft.

* Bedragen geldig vanaf 01/2020 (RIZIV)

Ontdek hoe jij je inkomen kunt beschermen

Simuleer jouw situatie